Tài xế xe ôm chờ khách (Nguồn ảnh: Internet)
Kiến thức

Công nghệ đã thay đổi văn hóa xe ôm truyền thống như thế nào?

(Theo Muongthanhhotel.vn) Xe ôm truyền thống tại Việt Nam đang trải qua quá trình hiện đại hóa nhanh chóng. Khi các app đặt xe mới xuất hiện và dần chiếm lĩnh thị trường, các tài xế xe ôm truyền thống cũng phải thích ứng với công nghệ là điều không thể tránh khỏi.

Văn hóa xe ôm truyền thống

Xe ôm đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống người Việt qua nhiều thập kỷ. Ở những đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, các góc phố đều có ít nhất một chiếc xe ôm. Họ chờ đợi khách hàng và thường nghỉ trưa ngay trên xe. Hầu hết, họ sẽ tìm cho mình một vị trí riêng, các tài xế thường lựa chọn những khu vực có giá trị, mật độ giao thông cao, nơi khách hàng tiềm năng có thể dễ dàng tìm thấy, chẳng hạn như trường học, ngân hàng hay bệnh viện.

Tài xế xe ôm chờ khách (Nguồn ảnh: Internet)
Tài xế xe ôm chờ khách (Nguồn ảnh: Internet)

Trong khi một số khách hàng gọi tài xế quen thì phần lớn khách hàng chỉ đơn giản là đi bộ và bắt xe ôm dọc đường. Cách này khá “truyền thống” nhưng vẫn đem lại hiệu quả nhất định trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên đối với nhiều tài xế, điều này đồng nghĩa với việc họ dành phần lớn thời gian để chờ đợi, hy vọng vị khách nào đó đi ngang qua sẽ cần một chuyến xe. Đây là cách kiếm khách lãng phí thời gian – giống như việc đánh cá chỉ bằng một chiếc dây duy nhất thay vì dùng lưới – nhưng bây giờ họ đã có trong tay tấm lưới lớn nhất: Mạng Internet.

Các ứng dụng đặt xe máy

Vào tháng 11/2014, Grab đã thay đổi hoàn toàn hệ thống xe ôm truyền thống Việt Nam bằng việc kết nối hành khách với mạng lưới tài xế thông qua dịch vụ GrabBike của họ. Những ưu thế vượt trội đã nhanh chóng cho thấy các tài xế luôn sẵn sàng phục vụ khách hàng trong phạm vi rộng hơn, thời gian chờ đợi được rút ngắn đáng kể. Bên cạnh đó, khách hàng đã có mức giá ước tính, bản đồ tuyến đường và cả thông tin tài xế của họ nếu có bất cứ điều gì không hay xảy ra.

Ứng dụng đặt xe máy GrabBike (Nguồn ảnh: Internet)
Ứng dụng đặt xe máy GrabBike (Nguồn ảnh: Internet)

Chị Lương, một khách hàng sống tại TP. Hồ Chí Minh cho biết: “Đi Grab có giá tốt hơn. Với xe ôm, đôi khi tôi phải trả gấp đôi cho cùng 1 hành trình. Ngoài ra, sử dụng Grab sẽ an toàn hơn, đặc biệt là với phụ nữ, vì bạn đã có tên của tài xế và có thể phản hồi, đánh giá về tài xế bất kỳ lúc nào”.

GrabBike đã có bước phát triển đáng kinh ngạc tại Việt Nam, từ 100 tài xế ban đầu tăng lên tới hơn 50.000 tài xế ở thời điểm hiện tại. Tuy vậy, một số tài xế xe ôm truyền thống vẫn đang phải chống chọi lại làn sóng thay đổi này.

Cuộc chiến giữa cũ và mới

Khi các ứng dụng gọi xe như Grab và Uber (đã ngừng hoạt động) ngày càng phát triển, nhiều tài xế xe ôm truyền thống nhận thấy mình bị đẩy ra khỏi thị trường. Nghề nghiệp của họ trước đây không còn hấp dẫn vì thời gian làm việc dài và mức thu nhập không ổn định. 

Giờ đây, hàng nghìn tài xế mới tham gia ứng dụng đặt xe ôm công nghệ này để kiếm thêm thu nhập ngoài công việc hàng ngày của họ. Những tài xế mới này thậm chí không cần phải ở một vị trí vì bản đồ sẽ cho thấy nơi họ cần đi. Đây chính là lý do khiến hình thức xe ôm đã hoạt động nhiều năm trở nên lỗi thời chỉ sau một đêm.

Nhưng thật không may, một số nhóm tài xế xe ôm truyền thống đã sử dụng bạo lực để đòi quyền lợi tại một số địa điểm nhất định, thậm chí tấn công những người mặc đồng phục Grab. Một số tài xế làm việc cho app đặt xe này đã phải nhập viện và những cuộc ẩu đả thường xuyên cũng gây nhiều xôn xao trong dư luận.

Khó khăn ngày càng gia tăng

Bạo lực và từ chối thay đổi không phải là vấn đề duy nhất. Các tài xế – cả truyền thống và công nghệ – nói rằng giá rẻ và phần trăm hoa hồng cao từ các ứng dụng gọi xe khiến họ khó có mức thu nhập đủ sống từ việc chạy xe ôm.

Anh Hiệu, hiện đang làm việc tại TP. Hồ Chí Minh cho biết: “Tôi chạy Grab các buổi tối và cả cuối tuần. Nó là một công việc kiếm thêm tốt, nhưng tôi không nghĩ tôi sẽ làm việc này toàn thời gian. Có rất nhiều tài xế nên mất nhiều thời gian chờ đợi khách hàng. Đặc biệt trong ngày, khi tình trạng giao thông tồi tệ, bạn đi rất chậm và không kiếm được nhiều tiền.”

Một số tài xế xe ôm truyền thống đang dần chuyển sang làm việc cho các ứng dụng gọi xe công nghệ cho biết họ chỉ kiếm được một phần nhỏ so với số tiền họ từng kiếm được trước đây. Tài xế ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh gần đây đã phản đối khi Grab đòi tăng mức phần trăm hoa hồng. Bất chấp khó khăn ngày càng gia tăng, các ứng dụng đặt xe này vẫn đang tồn tại và phát triển ở Việt Nam.

Cạnh tranh, chiết khấu hoa hồng cao khiến cho việc chạy Grab trở nên khó khăn hơn (Nguồn ảnh: Internet)
Cạnh tranh, chiết khấu hoa hồng cao khiến cho việc chạy Grab trở nên khó khăn hơn (Nguồn ảnh: Internet)

Bối cảnh hiện tại

Tuy hiện tại vẫn còn sự xuất hiện của xe ôm truyền thống, đặc biệt là ở những địa điểm du lịch, nhưng các ứng dụng đặt xe đang chiếm ưu thế hơn cả. Kể từ tháng 4/2018, Uber ngừng mọi hoạt động ở Đông Nam Á, biến Grab trở thành lựa chọn duy nhất cho cả tài xế và khách hàng, chiếm tới 95% thị phần trong số các ứng dụng gọi xe của bên thứ 3 trong khu vực.

Bên cạnh Grab, sự xuất hiện của Gojek (có trụ sở tại Indonesia) hay sự ra đời của hàng loạt ứng dụng gọi xe thuần Việt như Be, Vato…đang làm thay đổi thị trường xe ôm công nghệ Việt Nam. Sự cạnh tranh này có nguy cơ làm giảm thu nhập của tài xế nhưng cũng cho phép họ lựa chọn được đơn vị chủ quản phù hợp. Không chỉ vậy, việc này cũng là thách thức lớn với các công ty là làm thế nào để giữ chân các tài xế của mình. Tuy vậy, với khách du lịch, việc đi lại ở Việt Nam chưa bao giờ dễ dàng đến thế.

Ngoài những hạn chế nhất định, chúng ta không thể phủ nhận được sức ảnh hưởng mạnh mẽ của các app đặt xe đối với xe ôm truyền thống. Điều này đã làm thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày của người Việt để phù hợp với cuộc cách mạng 4.0 theo xu thế của toàn thế giới.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *